Jak wybrać kierunek studiów? Sprawdzone narzędzie

Wybierasz studia i nie wiesz, czym się kierować?

Pokażę Ci dzisiaj jedno konkretne narzędzie, które pomoże Ci to ogarnąć. 

Ważne: to nie jest wpis o tym, jak sobie wypisać pomysły na studia. Takie podpowiedzi znajdziesz we wczesniejszych, np. TU i TU, i TU 😊

To jest narzędzie, które Ci pomoże, jeśli masz na oku kilka opcji, np. kilka kierunków lub kilka uczelni i giniesz w tym natłoku opcji.

Jeśli jeszcze się nie znamy, to cześć! Jestem Ania i pomagam maturzystom w wyborze kierunku studiów albo innej ścieżki po maturze. Wspieram też studentów, którzy nie czują się dopasowani do studiowanego kierunki i potrzebują zminy.

No, to startujemy! Jeśli wolisz słuchać i oglądać - odapal wideo. A jak lubisz czytać, scrolluj dalej 👇

https://www.youtube.com/watch?v=CeX6ElKHG-0

To narzędzie nazwałam “Kryteria wyboru studiów”.

Największym problemem, który zauważyłam, że mają maturzyści, to natłok myśli.

Rano budzisz się i myślisz: idę na kierunek A, bo znajomi mówili, że po tym się dużo zarabia.

W południe myślisz, że lepszy będzie kierunek B, bo rodzice mówią, że po tym jest pewna praca.

A wieczorem myślisz, że kierunek C bije to wszystko na głowę, bo masz chłopaka czy dziewczynę w Krakowie i idziesz tam studiować. Koniec i kropka.

Pewnie już widzisz, że tu jest jakiś misz masz totalny. Trzy różne powody. No na głowę można dostać. 

Ale spokojnie. Jeśli tak masz, to nic dziwnego. To zupełnie normalne.

Co więcej, wyjście z tego chaosu myśli i podjęcie decyzji nie tylko zaprocentuje Ci teraz, ale też w przyszłości. Bo w ten sposób ćwiczysz swój, nazwijmy to, “mięsień podejmowania decyzji”. I jak przejdziesz te kroki dla wyboru studiów, to przy kolejnych ważnych życiowych decyzjach będzie Ci już łatwiej 😊

W pierwszym kroku uporządkujmy ten myślowy chaos.

Jak wybierasz studia, to tak naprawdę dokonujesz często dwóch wyborów:

1. Jaki kierunek studiować?

2. Gdzie studiować ten kierunek?

Nie bez powodu te pytania są w takiej kolejności.

Według mnie najpierw musisz sobie odpowiedzieć na pierwsze, żeby przejść do drugiego.

W tym wpisie przyjrzymy się wyborowi kierunku. A kolejny będzie o wyborze uczelni. 

Krok 1:

Czym się kierujesz, wybierając kierunek studiów?

Najpierw weź na warsztat KRYTERIA WYBORU KIERUNKU STUDIÓW.

Zaraz wymienię te, które przez ponad 10 lat praktyki zawodowej zebrałam jako najważniejsze dla maturzystów - te najczęściej się przewijały.

Przy każdym z tych aspektów zapisz, na ile jest dla Ciebie istotny, w skali 0-10.

Przyjmij, że 0 oznacza “zupełnie nieistotne”, a 10 - “najważniejsze”.

Umówmy sie, że nie możesz przydzielić tej samej cyfry dwa razy.

Oprócz zera, bo oczywiście nie zmuszę Cię, by coś było dla Ciebie istotne 😉

Na decyzję, CO studiować mogą mieć wpływ takie kryteria...

Kryterium 1:

Zainteresowanie tematyką studiów

Czy masz chęć poszerzać wiedzę i umiejętności w tym zakresie? Czy ten obszar Cię ciekawi? Czy jak sobie wyobrazisz, że na ten temat będziesz więcej czytać, słuchać, oglądać, chodzić na uczelnię i spędzać nad tym czas w domu… zakuwać na egzaminy w tym temacie… dodatkowo się udzielać na uczelni czy poza uczelnią, żeby zdobywać pierwsze doświadczenia… - to masz na to chęć?

Na ile jest dla Ciebie ważne, by ten kierunek studiów Cię interesował?

Możesz sobie pomyśleć: „no jak, przecież wiadomo, że na 10!”. Tak, ja bym pewnie powiedziała. Ale nie dla wszystkich tak jest. Masz pełne prawo mieć inaczej.

Gdzie sprawdzić, czy tematyka studiów Cię interesuje?

W sobie ;) Zakładam, że już wiesz, co Cię interesuje, a co nie. A jeśli nie, to zapraszam Cię do lektury wcześnijeszych wpisów. Albo na konsultacje indywidualne 🙂

Kryterium 2:

Perspektywy zawodowe po danym kierunku studiów

Czyli co możesz po tym kierunku robić. Jakie przykładowe zawody wykonuje się po tym kierunku.

Sprawdź, do jakich różnych zawodów przygotowuje ten kierunek. I nie chodzi o to, żeby wysypać wszystkie możliwości, tylko przyjrzyj się na przykład pięciu czy dziesięciu najczęściej wykonywanym zawodom po tym kierunku.

Gdzie sprawdzić perspektywy zawodowe po danym kierunku?

Opcja 1: Możesz to sprawdzić na stronie uczelni, bo uczelnie bardzo często opisując kierunek, podają do czego on przygotowuje, do jakich zawodów, do jakiego rodzaju pracy, jakie kompetencje się po nim zdobywa. Albo poszukać opisu kierunku na ogólnym portalu o studiach typu otouczelnie.pl.

I jak już znajdziesz listę takich zawodów, to nie zatrzymuj się na nazwach.

Sprawdź, czym konkretnie zajmują się osoby w takich rolach: jakie czynności na co dzień wykonują, w jakich warunkach pracują.

Opcja 2: Porozmawiaj z jakimś modelem AI typu Chat GPT.

Możesz użyć taki prompt:

Rozważam studiowanie kierunku [NAZWA KIERUNKU] na poziomie [licencjat/inżynier/magister] w [kraj/miasto lub “Polska”]. Chcę ocenić, jakie realne zawody można wykonywać po tym kierunku.

Proszę:

• wypisz 20 ról/stanowisk, które można wykonywać po tym kierunki (takich jak w ogłoszeniach z ofertami pracy),

• wskaż top 10 najbardziej perspektywicznych zawodów i uzasadnij dlaczego,

• opisz każdy zawód w kilku zdaniach, które pokażą, jakie czynności i w jakich warunkach wykonuje się w takiej pracy.

Problem zazwyczaj nie tkwi w tym, że nie wiesz, co zrobić. Problem w tym, że tego nie robisz.

Więc mocno się zastanów, na ile to, co można robić po danym kierunku studiów, jest dla Ciebie ważne. Bo jeśli ważne, to chyba warto byłoby kilka godzin sobie na to zaplanować 😉

Kryterium 3:

Wzór rekrutacyjny i minima rekrutacyjne z poprzednich lat

To nie musi być u wszystkich na pierwszym miejscu, bo nie każdy będzie celował w kierunek, gdzie wzór rekrutacyjny ma realne znaczenie albo gdzie minima punktowe są wysokie.

Wzór rekrutacyjny na pewno znajdziesz na stronie uczelni.

Natomiast z minimami rekrutacyjnymi z poprzedniego roku może być większy problem, bo nie wszystkie uczelnie je udostępniają. Czasem do oszacowania szans służy kalkulator rekrutacyjny albo kalkulator maturalny na stronie uczelni.

I tu jedna ważna podpowiedź: sprawdź, czy ten kierunek jest dostępny w Twoim mieście na więcej niż jednej uczelni. Czasem możesz się zaskoczyć.

Dlaczego warto to sprawdzić? Bo wzory rekrutacyjne nie zależą od kierunku studiów, tylko od uczelni.

Na ile to, jak wygląda wzór rekrutacyjny i minimum punktowe z poprzedniego roku, wpływa na Twoją decyzję? Oceń w skali 0–10.

I tak: masz pełne prawo dać tu zero. Dlaczego? Bo może kolejne kryterium będzie dla Ciebie ważniejsze.

Kryterium 4:

Koszt studiów

Pamiętaj, że studiować można nie tylko dziennie na publicznych uczelniach. Są też studia zaoczne na publicznych uczelniach oraz studia dzienne i zaoczne na uczelniach prywatnych.

Te trzy opcje są co do zasady płatne. I wtedy bardzo często wzór rekrutacyjny nie ma takiego znaczenia (choć nie mówię, że nigdy).

Gdzie sprawdzić koszt studiowania?

Po prostu na stronie uczelni.

Na ile ten koszt jest dla Ciebie istotny w skali 0–10?

Kryterium 5:

Program nauczania, czyli sylabus

Czy jest dla Ciebie istotne, jakich konkretnie przedmiotów będziesz się uczyć na tym kierunku i w jakim zakresie?

Dlaczego o tym wspominam? Bo spotkałam już osoby, które z entuzjazmem zaczynały studiować, a po roku przychodziły skonsternowane, że przedmioty są jakieś dziwne i nie do końca pasujące.

Na przykład: „matmy jest o wiele więcej niż się spodziewałam”.

Albo taki przykład: kierunek „dialog i doradztwo społeczne” na UAM w Poznaniu ma przedmioty typu „katolicka nauka o małżeństwie” czy „podstawy moralności chrześcijańskiej” i studentka tego kierunku przyszła do mnie na konsultacje, bo... trochę inaczej to sobie wyobrażała.

Gdzie szukać programów nauczania i sylabusu?

Na stronach uczelni. Czasem trzeba głębiej poszukać, więc wpisanie w wyszukiwarkę: [kierunek studiów] program nauczania, sylabus, [nazwa uczelni] będzie najszybsze.

I podpowiedź: jeśli kierunek jest na kilku uczelniach, sprawdź sylabus na obu, potrafią się różnić.

Na ile sylabus jest dla Ciebie istotny w skali 0–10?

Kryterium 6:

Zarobki po danym kierunku studiów

Każdy ma prawo do swojej hierarchii wartości. Nie powiem Ci, czy to dobrze mieć zarobki na szczycie, czy lepiej uznać je za nieważne.

Co więcej: hierarchia wartości potrafi się mocno zmienić w ciągu życia.

Znam osoby, dla których wynagrodzenie na etapie wyboru studiów było kluczowe, a potem po 10 latach okazywało się, że jak przez standardowe 8h pracy nie robią czegoś, co sprawia przyjemność albo daje im poczucie sensu, to ciężko im być z tej pracy zadowolonym.

I w drugą stronę: znam osoby, które wybierały kierunek z pasji, powołania, misji, a potem po latach, kiedy na przykład urodziło się dziecko i wzięły kredyt na mieszkanie, wartości się zmieniały i wynagrodzenie szybowało w hierarchii.

Gdzie sprawdzić wynagrodzenie po kierunku?

Rozczaruję Cię: nie ma źródła, które mówi „ile zarabiają osoby po danym kierunku po 10 latach”.

Ale mamy świetne badanie: Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA). Ono pokazuje, ile średnio zarabiają absolwenci po określonym czasie od ukończenia kierunku.

Wyniki znajdziesz na stronie ELA (ela.nauka.gov.pl). Tam kliknij „poznaj zarobki absolwentów” (ta fioletowa część) i wybierz interesujący Cię kierunek.

Na ile zarobki są dla Ciebie istotne w skali 0–10?

Kryterium 7:

Czas szukania pracy po kierunku

Są kierunki, po których średnio absolwenci od razu znajdują pracę, i są takie, po których widać, że muszą się bardziej natrudzić.

Te informacje też znajdziesz w ELA (ela.nauka.gov.pl), tylko tym razem musisz się wcielić w rolę eksperta: klikasz przycisk po prawej (niebieski), potem z menu wybierasz „zbuduj ranking”.

I pamiętaj: zarobki i czas szukania pracy zależą od wielu czynników, nie tylko od kierunku czy uczelni.

Krok 2:

Zrób swoją tabelę porówbującą kierunki studiów

Spójrz jeszcze raz na wszystkie kryteria i przydzielone im oceny w skali 0-10. Uszereguj je od najważniejszego po najmniej ważne.

I zrób tabelę, w której porównasz kierunki między sobą. W kolumnach wpisz swoje TOP 3 albo TOP 5 kryteriów. A w wierszach rozważane kierunki studiów.

A potem sprawdzasz dane kryterium dla każdego kierunku.

Na przykład:

zarobki wypadają rewelacyjnie - dajesz 5,

sylabus Cię zainteresował - dajesz 4,

przeraziła Cię ilość fizyki - dajesz 1 albo 0.

Krok 3:

Wyłonienie zwycięzcy albo podium

Kiedy masz już punkty, masz dwie drogi:

• Matematyczna: zliczasz punkty i masz zwycięzcę/podium.

• Intuicyjna: patrzysz na całość i pytasz siebie: „ok, a co ja naprawdę czuję?”

Ważne! Intuicją warto kierować się po zdobyciu najważniejszych informacji, a nie przed. Bo na intuicję także wpływa to, co wiesz 😊

Jeśli rekrutujesz się na kilka kierunków, to super - możesz zrobić podium. A gdy dostaniesz się na kilka opcji, wracasz do tabeli i wybierasz „złoty medal”.

Najczęstszy błąd: decydowanie pod wpływem cudzych argumentów

Rodzice, znajomi, partner(ka)… ich zdanie może być ważne. Ale jeśli nie masz swoich kryteriów, to będziesz przeskakiwać między argumentami i codziennie „wygrywa” inny kierunek.

To narzędzie działa, bo robi dwie rzeczy naraz:

• porządkuje chaos,

• oddaje decyzję Tobie.

Jeśli chcesz, pomogę Ci przejść przez to ćwiczenie szybciej (i bez błądzenia)

Jeśli jesteś maturzystą/maturzystką i wybierasz studia albo studiujesz i myślisz o zmianie kierunku, to dokładnie tym się zajmuję w Ciesz Się Przyszłością: pomagam poznać siebie, swoje predyspozycje i zainteresowania, poukładać kryteria, sprawdzić fakty, zrobić tabelę i dojść do decyzji, z którą naprawdę jesteś w zgodzie.

Bo serio: to nie jest test na „jedyny słuszny wybór”.

Całe życie trenujesz podejmowanie decyzji. I wybór studiów jest jednym z ćwiczeń.

Zapisz się na spotkanie